Đừng ai đòi ở họ địa vị xã hội hay chương trình của vị lai. Aùi tình có màu sắc nhục tình. Họ bất kể chấm phết, dụng ngữ, mệnh đề.
Ngay trường hợp họ lỗi lầm, nếu được cảnh cáo, trừng phạt đúng đắn, họ dám phục thiện. Có gì đáng phục không chưa biết, mà khi chơi giỡn kiểu mất dạy ấy thấy toàn hèn hạ, lì lợm, vô duyên, trâng tráo, háo sắc, thèm duyên thôi. Hễ ai không giống mình thì cho là bậy rồi độc tài đ àn áp.
Nhưng khi ngã ra ngủ, ngủ như chết. Đứng trước bạn gái chẳng những họ để tâm hồn run động vì những nét kiều diễm bên ngoài như mái tóc mây quăn dợn, vừng trán dịu hiền, cặp mày ngây thơ, đôi mắt trong như nước hồ thu, gò má tợ hai chiếc hường, làn môi xinh thắm, đồng tiền và cằm đặm duyên. Sao tự nhiên họ thấy thích những ai họ hạp.
Ai mục kích mấy trường hợp ấy, phải lấy làm khó chịu và thương hại chotính nông nỗi của họ. Bạn trai ở thời hoa niên không tự đắc như Khuất Nguyên mà cho đời say hay đục cả. Họ không để ý cho lắm kiểu hớt nào coi được cho đầu họ mà chạy theo kiểu hớt của một thời.
Tôi vui mừng khi lòng bạn dệt nhiều bích mộng. Tất cả những yếu tố ấy nung đúc óc trách nhiệm của mẹ đối với con. tính nổi bực nhất là giả dối, muốn hại người mà ra bộ thương hại người.
Những phong trào nam nữ di tắm biển, ăn mặc trống trải, trửng giỡn, xô đẩy nhau, những tổ chức nam nữ đi đóng trại ngày đ êm trong rừng rú, đi dạo thuyền ca hát, nhà giáo dục có trách nhiệm nặng nề về sự điều khiển, kiểm soát. Trong lãnh vực giáo dục, người có trách nhiệm nên biết tâm lý ất để nắm nam thanh. Hồi nầy vì ảnh hưởng của tiểu thuyết, màn bạc, kịch tuồng một số không nhỏ nam thanh cương quyết khi lập gia đình tìm cho được một người bạn xinh đẹp tài ba như những nhân vật trong tiểu thuyết, trên màn bạc, sân khấu.
Có nhiều đồ vật mẹ giấu họ. Cửa đời họ khép lại vì tâm hồn mất diễn cảnh. Bạn trai phải luyện cho mình đức tự chủ về óc phán đoán độc lập.
Nó bắt bạn trai cúp cổ xuống các vật phù vân, lo vật lộn sống, đổ máu vì miếng ăn manh áo cũng nên, cho đến khi tử sàng bừng con mắt dậy chẳng những thấy mình tay không mà còn đầy tội lỗi. Óc tưởng tượng tung hoành hành động, vẽ ra cho bạn trai những hồi hộp đáng tiếc. Hình như tâm hồn họ lăn trên một tiến trình vô hạn.
Cứ quan sát bạn trai lúc còn trong nôi, lúc chưa có tuổi khôn thì biết. Óc ỷ lại pha màu sắc hèn yếu và nô lệ ái tình đôi khi khiến họ liều lĩnh: Một khía cạnh nữa của tâm lý bạn trai khi họ sống trong xã hội là óc thống trị.
Họ không chịu làm đâu mất lòng, muốn cho đâu cũng yêu một mình. Con người sinh lý của họ rạo rực phát triển. Hành vi nhiều ít đến đâu.