Đối với hầu hết mọi người thì lối tư duy sáng tạo là một điều khó khăn bởi vì nó trái ngược với thói quen tư duy chấp nhận phán xét và chỉ trích. … Khi bạn áp dụng chiếc mũ xanh tư duy, bạn thể hiện là một người tuyệt vời. Nhưng cũng có khi sự tuần tự lôgíc chỉ là lập luận theo sau để bao trùm những điều thực tế đã xảy ra.
Tôi viết những dòng chú thích đặc biệt này bởi có một vài người khi đọc cuốn sách này có thể hiểu sai về tư duy mũ đen, coi xấu chiếc mũ này. Nhiệm vụ của lối tư duy mũ xanh là thực hiện tóm tắt cuối cùng và chuẩn bị bảng thông báo. Sự sáng tạo đòi hỏi nhiều hơn sự tích cực và sự lạc quan.
Từ sự ngoại lệ, ta không thể đưa ra một kết luận, đơn giản, vì đó chính là những ví dụ ngoại lệ. Liệu những điều xảy ra có giống những gì đã xảy ra trong quá khứ? Một tập đoàn khác, tập đoàn Statoil của Na Uy gặp phải vấn đề về một thiết bị khoan dầu, tốn tới vài trăm nghìn đô la mỗi ngày.
Mỳ ống là một thực phẩm tuyệt vời nhưng nếu ngày nào bạn cũng ăn mỳ ống suốt cả 3 bữa, bạn sẽ nhanh chóng chẳng thích thú gì với món mỳ ống đó nữa. Chiếc mũ xanh lá cây được sử dụng lúc này để tạo nên những khái niệm mới. Khi sử dụng chiếc mũ xanh, mọi người được khuyến khích đưa ra những ý kiến, dạng như: “Chúng ta có thể làm điều này, hoặc điều này, hoặc điều này”.
Có những câu trả lời này tốt hơn so với những câu trả lời khác: chúng tốn kém ít hơn, thực tế hơn và dễ thực hiện hơn. Sử dụng thời gian nghĩ về cách tư duy luôn là cách sử dụng thời gian thông minh. Mọi chuyện đã xảy ra rồi.
Điều này tạo nên sự thành công. Một lần tôi đã đọc trên báo và hay rằng những doanh nhân Nhật Bản nhận được những khoản thanh toán công tác phí vô cùng lớn, đó chính là lý do tại sao họ có thể đưa tất cả lương của họ cho vợ. Cả 2 quan điểm trên đều là những nhận xét có giá trị bởi nó được đúc kết từ kinh nghiệm.
Đối với việc lên kế hoạch cho mỗi chuyến đi, chúng ta đều nêu ra những con đường thay thế. Khả năng nhận biết rằng có các sự thay thế và tìm kiếm những sự thay thế này đóng vai trò vô cùng quan trọng trong lối tư duy sáng tạo. Các bạn nên nhớ là tôi nhấn mạnh đến cụm từ "cuối cùng".
Chiếc mũ vàng là công cụ đầu tiên. Điều này cho thấy bất kỳ ai khi xây dựng sườn các câu hỏi để chắt lọc thông tin cần đảm bảo cá nhân mình đang sử dụng chính xác chiếc mũ trắng. Vì họ biết rằng đồng tiền sẽ mất giá trị.
Giờ chúng ta chuyển trọng tâm từ những người thắng cuộc sang những người thua cuộc và chúng ta sẽ nhanh chóng nhận thấy rằng 131 người tham dự sẽ phải thi đấu 130 trận để tìm ra một người thắng cuộc. Chúng ta lờ đi tất cả những ý tưởng khác. Nhưng "đôi khi" nó có thể kéo theo triệu chứng viêm nhiễm, chẳng hạn viêm tai.
Nhưng những ý kiến mang tính cảm xúc như vậy không được chấp nhận nếu bạn dang sử dụng chiếc mũ trắng, trừ phi là bạn thuật lại cảm xúc của những khách hàng tiềm năng mà bạn đã phỏng vấn. Tìm kiếm sự thay thế chính là dấu hiệu của thái độ sáng tạo: sự chấp nhận rằng có những cách tiếp cận khác. Động cơ ô tô của bạn được thiết kế cho phép bạn làm như vậy.