Chiếc mũ xanh da trời cũng có vai trò tương tự đối với tư duy của con người. … Thời tiết giá lạnh không thực sự là vấn đề. Sử dụng chiếc mũ vàng, người tư duy chú trọng tới việc chỉ ra những lợi ích của vấn đề.
Với lối tư duy mũ xanh, nó đòi hỏi những ý tưởng thực sự mới mẻ, những cách tiếp cận mới và những lựa chọn mới. Và để nắm bắt được mọi cơ hội, chính chúng ta phải tạo cho mình cơ chế «nhạy cảm tự nhiên với giá trị». Trong khi đó, họ cũng thấy kỳ lạ khi chúng ta lại yêu thích sự tranh luận đến thế.
Chúng ta chia thời gian để lần lượt xem xét những hiểm hoạ (Mũ đen), tìm kiếm những ý tưởng mới (Mũ xanh lá cây), tập trung vào xử lý thông tin (Mũ trắng). Trong các chương bàn về lối tư duy chiếc mũ đen, tôi đã chỉ ra rằng chiếc mũ đen chính là chiếc mũ của lối tư duy phê phán và tôi cũng chỉ rõ rằng trong thời gian sử dụng chiếc mũ đen, mọi người nên phát huy tối đa hiệu quả của nó: mọi người hãy là những người phê phán mạnh mẽ nhất. Chiếc mũ trắng cũng chỉ ra những câu hỏi cần được đặt ra.
Chỉ trong những trường hợp bắt buộc, mọi người mới quyết định chọn thông tin này hay thông tin kia. Lối tư duy chiếc mũ vàng bao trùm toàn bộ những xét đoán chắc chắn. Nếu tăng giờ làm, những công nhân hiện đang làm việc cho nhà máy sẽ có cơ hội làm thêm nhiều.
… Tôi không thích các ý kiến cũng như những đề xuất của anh. Ví dụ, khi mọi người đội chiếc mũ đen và thời gian đã hết những ai đó chưa trình bày hết những lo lắng chính đáng, người này có thể tiếp tục. Công việc cũng cùng loại.
Nhưng đó chính xác hơn là một lời bình luận. Những chiếc mũ vô hình đó đóng một vai trò quan trọng trong việc tư duy. Có một điều mọi người cần nhớ rằng: khi muốn bộc lộ cảm xúc cá nhân, mọi người cần sử dụng chiếc mũ đỏ tư duy.
Chiếc mũ đen cũng chính là cơ hội để chúng ta chỉ ra những mạo hiểm và vấn đề tiềm tàng ở tương lai: Liệu chúng ta cứ thực hiện gợi ý này thì sẽ xảy ra điều gì? Mọi người có nhiều cách lý giải khác nhau về vụ việc này. Những lý lẽ được đưa ra bởi chiếc mũ đen phải có sức thuyết phục.
Chúng ta cũng có thể hạ giá báo trong một gian ngắn và sau đó sẽ tăng giá. Mặc dầu trong những cuộc thảo luận, mọi người được tự do bộc lộ quan điểm của họ bất cứ khi nào họ muốn (phù hợp với chiếc mũ đang được thảo luận), vào thời điểm cần thiết bạn cũng có thể yêu cầu họ bộc lộ suy nghĩ của họ Nó không chỉ đơn giản là việc đưa ra những đánh giá tích cực về những chỗ dễ nhận thấy, mà nó yêu cầu mọi người tìm kiếm những mặt tích cực của vấn đề.
Và chiếc mũ trắng nên được sử dụng liên tục để kiểm tra thông tin tại những thời điểm khác nhau. Nhiệm vụ của người tư duy mũ xanh là đưa một cuộc thảo luận vào khuôn khổ qui ước sẵn khi cuộc thảo luận đó trở nên lộn xộn. Khi chiếc mũ trắng được đem ra sử dụng, mọi người sẽ đặc biệt chú trọng đến thông tin.
Những suy nghĩ thích cực không phải là kết quả của việc nhìn thấy những ích lợi, nó phải được hình thành từ trước đó. Người tư duy mũ xanh giống như người điều khiển một dàn nhạc. Đừng hỏi tôi tại sao.